Khởi Mã Đối Đĩnh Tốt (起马对挺卒)
Trong cờ tướng hiện đại, việc nghiên cứu khai cuộc không chỉ dừng lại ở học thuộc nước đi, mà còn cần hiểu rõ tư tưởng bố trận, cách tranh tiên và phương án chuyển hình sau khai cuộc. Khởi Mã đối Tiến Tốt là một trong những cuốn sách tiêu biểu thuộc bộ Tượng Kỳ Phổ Tùng Thư, chuyên phân tích hệ thống khai cuộc 起马对挺卒.
Ở thế trận này, bên Đỏ không nhập cuộc bằng Trung Pháo như lối chơi truyền thống, mà lựa chọn Khởi Mã để phát triển quân một cách mềm dẻo. Bên Đen đáp lại bằng nước Tiến Tốt, nhằm chiếm không gian, hạn chế đường phát triển của đối phương và chuẩn bị các phương án phản công ở trung cuộc.
Điểm đáng chú ý của cuốn sách là cách trình bày có hệ thống các biến hóa khai cuộc. Người đọc không chỉ biết nên đi nước nào, mà còn hiểu vì sao mỗi bên lại chọn phương án đó. Đây là điều rất quan trọng đối với người học cờ tướng, bởi nếu chỉ học máy móc mà không hiểu ý đồ, kỳ thủ rất dễ lúng túng khi đối phương đi khác sách.
Cuốn Khởi Mã đối Tiến Tốt phù hợp với những người chơi muốn mở rộng vốn khai cuộc, đặc biệt là các kỳ thủ yêu thích lối chơi linh hoạt, chắc chắn và ít bị đối phương bắt bài. Thay vì phụ thuộc quá nhiều vào các hệ Trung Pháo quen thuộc, người học có thể sử dụng Khởi Mã như một vũ khí khai cuộc mới mẻ, có khả năng dẫn dắt ván cờ sang nhiều dạng trung cuộc phong phú.
Đây cũng là cuốn mở đầu rất đáng chú ý trong bộ Tượng Kỳ Phổ Tùng Thư, một bộ sách chuyên sâu về khai cuộc cờ tướng Trung Quốc, bao quát nhiều hệ thống quan trọng như Trung Pháo, Thuận Pháo, Liệt Pháo, Tiên Nhân Chỉ Lộ, Phi Tượng, Quá Cung Pháo, Phản Cung Mã và Bình Phong Mã.
Danh sách 25 cuốn trong bộ Tượng Kỳ Phổ Tùng Thư
Bộ Tượng Kỳ Phổ Tùng Thư – 象棋谱丛书 gồm nhiều cuốn sách chuyên khảo về khai cuộc cờ tướng, mỗi cuốn tập trung vào một hệ thống trận pháp riêng. Dưới đây là danh sách 25 cuốn trong bộ sách:
- Khởi Mã đối Tiến Tốt – 起马对挺卒
- Liệt Pháo Cuộc – 列炮局
- Tiên Nhân Chỉ Lộ đối Phi Hữu Tượng – 仙人指路对飞右象
- Tiên Nhân Chỉ Lộ đối Tốt Để Pháo, Đỏ bổ Hữu Trung Pháo – 仙人指路对卒底炮红方补右中炮
- Tiên Nhân Chỉ Lộ phi Trung Pháo đối Tốt Để Pháo – 仙人指路非中炮对卒底炮
- Thuận Pháo Hoành Xa đối Trực Xa – 顺炮横车对直车
- Thuận Pháo Trực Xa đối Hoành Xa – 顺炮直车对横车
- Trung Pháo Quá Hà Xa Thất Lộ Mã đối Bình Phong Mã Bình Pháo Đổi Xe – 中炮过河车七路马对屏风马平炮兑车
- Trung Pháo Tuần Hà Pháo đối Bình Phong Mã – 中炮巡河炮对屏风马
- Đối Binh Cuộc – 对兵局
- Ngũ Thất Pháo Trực Xa đối Bình Phong Mã 7 Tốt – 五七炮直车对屏风马7卒
- Phi Tượng Cuộc đối Tả Quá Cung Pháo – 飞相局对左过宫炮
- Quá Cung Pháo đối Tả Trung Pháo – 过宫炮对左中炮
- Trung Pháo Thất Lộ Mã đối Bình Phong Mã Quá Hà Pháo – 中炮七路马对屏风马过河炮
- Trung Pháo Trực Xa Tam Binh đối Phản Cung Mã – 中炮直车三兵对反宫马
- Trung Pháo Trực Xa Tiến Thất Binh đối Phản Cung Mã – 中炮直车进七兵对反宫马
- Trung Pháo Xung Trung Binh đối Bình Phong Mã – 中炮冲中兵对屏风马
- Phi Tượng đối Tả Trung Pháo – 飞相对左中炮
- Tiến Mã đối Lãnh Môn Ứng Pháp – 进马对冷门应法
- Tiên Nhân Chỉ Lộ đối Tốt Để Pháo chuyển Đấu Pháo – 仙人指路对卒底炮转斗炮
- Trung Pháo đối Đơn Đề Mã – 中炮对单提马
- Trung Pháo Hoành Xa đối Phản Cung Mã – 中炮横车对反宫马
- Trung Pháo Tiến Tam Binh đối Bình Phong Mã Tiến 3 Tốt – 中炮进三兵对屏风马挺3卒
- Tiên Nhân Chỉ Lộ đối Tả Chính Mã – 仙人指路对左正马
- Trung Pháo Tiến Thất Binh đối Tả Tam Bộ Hổ – 中炮进七兵对左三步虎
Vì sao nên đọc Khởi Mã đối Tiến Tốt?
Nếu bạn đã quen với các khai cuộc phổ biến như Trung Pháo, Thuận Pháo hay Bình Phong Mã, cuốn Khởi Mã đối Tiến Tốt sẽ giúp bạn có thêm một hướng tiếp cận mới. Khởi Mã là khai cuộc không quá dữ dội ở những nước đầu, nhưng lại có khả năng dẫn dắt ván cờ sang nhiều thế trận phức tạp.
Cuốn sách đặc biệt hữu ích cho người chơi muốn xây dựng phong cách khai cuộc chắc chắn, tránh rơi vào các biến quá quen thuộc mà đối thủ đã chuẩn bị sẵn. Khi nắm được hệ thống Khởi Mã đối Tiến Tốt, kỳ thủ có thể chủ động hơn trong việc điều quân, tranh vị và chuyển sang trung cuộc.
Với những ai đang sưu tầm hoặc nghiên cứu bộ Tượng Kỳ Phổ Tùng Thư, đây là cuốn sách nên đọc đầu tiên, bởi nó mở ra một hệ thống khai cuộc giàu tính thực chiến, phù hợp với xu hướng học cờ tướng bài bản và chuyên sâu.